gelukkig-zijn-volgens-dalai-lama

Iedereen kan gelukkig zijn volgens Dalai Lama

Hoe we gelukkig kunnen zijn? Vraag het de 83-jarige monnik die vanaf zijn vierde mediteert. Want er zijn maar weinig mensen die op eigen kracht zo’n innerlijke wijsheid hebben ontwikkeld als de Dalai Lama.

Iedere dag een paar uur mediteren en bidden. Dat kunnen we met onze beste bedoelingen niet meer inhalen. En daarom hopen we dat hij het antwoord heeft. Op de vraag hoe we eenvoudig gelukkig kunnen zijn.

gelukkig-volgens-monnik-dalai-lama
De veertiende Dalai Lama (foto: Jurjen Donkers)

Tenzin Gyatso. Ooit aangewezen als de reïncarnatie van de dertiende Dalai Lama en nu aan de vooravond van zijn laatste levensjaren waarin iedereen – behalve hijzelf – speculeert over zijn opvolging. De monnik houdt zich liever met andere zaken bezig. Zoals de ernstige gevolgen van de klimaatverandering en de urgentie van intelligent boeddhisme. Ondertussen staat zijn dagelijkse routine nog steeds in het teken van meditatie en studie om zijn brein te doorgronden en ons te leren:

Hoe we gelukkig kunnen zijn.

Een mooi leven zonder verdriet, het lijkt een ijdele droom.

De praktijk ziet er vaak compleet anders uit. Kwaad op een familielid, gekwetst door een opmerking en gefrustreerd na een tegenvaller op het werk of thuis. We kunnen er nachten van wakker liggen. We herhalen gebeurtenissen in ons hoofd en voeren denkbeeldige dialogen waarin we de ander alsnog de waarheid vertellen. De volgende dag proberen we alles te vergeten en weer verder te gaan, ondanks een gekweld hart en een uitgeput brein.

We houden onszelf voor de gek.

Onze innerlijke vijand viert regelmatig feest. We laten ons misleiden door hardnekkige gedachten en geven ons ego de vrije hand. De oorzaak van ons verdriet ligt altijd bij de ander. Toch? En daar zal hij of zij voor boeten. Zolang we dit verhaal non-stop aan onszelf vertellen en de film steeds opnieuw afspelen in ons hoofd, krijgen we geen ruimte in onze gedachten. En die hebben we hard nodig: een leegte die we met wijsheid kunnen vullen.

En ook al lijkt het leed dat ons is aangedaan compleet op zichzelf te staan, schijn bedriegt. Ook hier. Omdat we alles vanuit ons ego bekijken: een misleidend persoonlijk perspectief. Want hoe groot de misdaad ook is, er bestaat nooit één objectieve waarheid. We weten alleen dat oorzaak en gevolg met elkaar in verbinding staan, en wij mensen dus ook.

dalai-lama-en-gelukkig-zijn-in-het-leven
Dalai Lama vertelt over geluk (foto: Olivier Adams)

En dat heeft de Dalai Lama zelf ervaren, dankzij jaren van studie en oefening. Hij heeft het inzicht verkregen dat boeddha 2500 jaar geleden al wist. Een fenomeen dat zelfs de westerse wetenschap begint te omarmen:

Niets is waar.

Kijk maar eens naar vandaag. We weten dat er een verleden is en we kunnen nadenken over de toekomst. Zonder elkaar zouden ze niet bestaan. Maar aanwijzen lukt niet. Een uur, een minuut, een seconde. Een tel en het is weg.

Wij zijn ook met elkaar verbonden. Zelfs met onze vijanden.

Zonder elkaar zouden we er niet zijn. Maar een objectieve ik kunnen we niet benoemen. Behalve het ego dan: een misleidend perspectief dat onze geest steeds in verwarring brengt. Probeer de intenties van de ander te doorgronden en laat het ego zwijgen. Want onze mentale verwarring is de grootste bron van alle ellende.

Denken dat wij alles weten en daar krampachtig aan vasthouden, het heeft de wereld al zoveel wanhoop gebracht. Er zijn jaren van oefening voor nodig om los te komen van onze hardnekkige overtuigingen. Maar het is mogelijk, getuige de 83-jarige monnik uit Tibet.

dalai-lama-in-nederland
‘Vanuit leegte kunnen we leren gelukkig te zijn’, aldus Dalai Lama (foto: Olivier Adams)

Oefenen gelukkig te zijn?

Door vanuit de boeddhistische traditie te mediteren. Vroeg in de ochtend, want dat werkt het beste volgens de Dalai Lama. Een comfortabele houding innemen en concentreren op een open geest. Alles behalve makkelijk, maar instant geluk uit een pakje is niet houdbaar. Diep geluk is zo fundamenteel dat het tijd kost. Neem die ook! En het hoeft niet altijd zittend op een kussentje te zijn. Wandelen en de bomen zien, douchen en het water op onze huid voelen, onze kinderen of dieren knuffelen en hun zachtheid omarmen, geluk kunnen we overal vinden.

Vanuit deze mindfulness (bewust leven in aandacht) ontstaat ruimte voor het diepere breinwerk, wanneer we geen zintuiglijke afleiding meer hebben. In stilte. Op het moment dat we onze adem en gedachten richten op de leegte die ons bevrijdt van talloze negatieve veronderstellingen.

Werken aan een lege geest?

Neem een situatie in gedachten waarbij je ontzettend boos was. Probeer je oordeel los te laten. Bekijk het opnieuw als een willekeurige gebeurtenis waarbij verschillende mensen betrokken zijn geweest. Zonder iemand te veroordelen. Zie de situatie als een verzameling van gebeurtenissen die elkaar opvolgden en uiteindelijk heel veel verdriet brachten. Kom dan terug naar vandaag. Een dag die er compleet anders uitziet. Waarbij alleen de herinnering nog bestaat. Een verleden waaraan je brein allerlei feiten heeft toegekend om je ego te beschermen. Zie het niet langer als feiten, maar als een routinematig mechanisme dat jou probeerde te verdedigen, maar je tegelijkertijd voor de gek houdt. Het afweersysteem van je ego heeft je namelijk ontzettend veel pijn en verdriet bezorgd.

Laat je ego gaan en maak je geest groter.

Bekijk een ruzie niet langer als een aanval, maar als een gebeurtenis waarvan iedereen leren kan. Waarom jezelf blijven kwellen in mentale verwarring? Maak je gedachten schoon en geef je brein de ruimte voor echte wijsheid:

Innerlijke vrijheid om leeg te zijn.

Zoals gezegd, we krijgen het niet voor niets. En ook de Dalai Lama werkt nog iedere dag aan zijn persoonlijke geluk. Door zijn gedachten en emoties te onderzoeken vanuit twee uitgangspunten:

  1. Het besef dat onze gedachten geen feiten zijn. Maar projecties van ons brein gevoed door verleden, routine en heel veel misvattingen.
  2. Het gegeven dat we met elkaar in verbinding staan door oorzaak en gevolg. En we onszelf dus niet buiten een situatie kunnen plaatsen waarbij we zelf betrokken zijn geweest. Ook al denken we – zie daar opnieuw de misvattingen van de geest – dat het niet aan ons ligt.

De Dalai Lama brengt geluk niet als een sprookje.

Nee, het is hard werken. En we moeten dagelijks oefenen, veel zelfonderzoek doen. Innerlijke wijsheid ontwikkelen om onszelf en uiteindelijk anderen lief te hebben. Een diep bewustzijn van alles wat ons denken voortbrengt.

Daar ligt de oplossing voor ons geluk.

ps: hoe kijkt de Dalai Lama terug op zijn leven nu hij de tachtig is gepasseerd? Bekijk de documentaire getiteld ‘De Laatste Dalai Lama’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *