Mindful leven, hoe krijg je dat voor elkaar?

Om voor jezelf te kunnen bepalen of je mindful wil leven, wil ik je eerst vertellen wat mindful leven is. In ieder geval wat ik eronder versta. En daarmee wil ik niet zeggen dat ik alle wijsheid in pacht heb. Het niet-weten is juist een van de mooiste onderdelen van mindful zijn. Je hoeft namelijk niks te leren of te weten, je mag volledig jezelf zijn. Zonder alle kennis die je in de loop der jaren hebt opgedaan. Het gaat erom dat je met een open mind jouw leven leeft. En dat je aandacht hebt voor ieder moment. Je leeft vanuit een heldere geest.

Mindful leven is bewust zijn van alles wat je denkt, doet en voelt zonder daar een oordeel over te hebben.

Waarom mindful zijn?

Het grootste geschenk van een zelfbewust leven is dat ik in alle eenvoud gelukkig kan zijn. Ik heb altijd gemerkt dat niets vanzelfsprekend was, maar wist nooit hoe ik het ‘kleine’ kon waarderen. Een lange zoektocht naar rust en geluk heeft mij uiteindelijk dit eenvoudige geluk gebracht. Daardoor lukt het mij om te genieten van ‘eenvoudige’ momenten. Bijvoorbeeld wanneer ik in de duinen wandel en de zon op mijn huid voel of wanneer ik samen met mijn zoontje sneeuwballen gooi. Genieten van het leven zoals het zich aandient, daarom wil ik mindful zijn.

Bewust leven heeft me ook geleerd stil te staan bij de tijd die ik met mijn gezin doorbreng. Het helpt me om niet continu met mijn gedachten bij het verleden of de toekomst te zijn. Overigens is het niet ‘verboden’ om je te verheugen op de toekomst of na te denken over iets dat komen gaat. Zolang je je er maar bewust van bent.

Hoe kun je leren mindful te leven?

Mindful zijn vraagt om praktische oefening aangevuld met kennis zodat je begrijpt waarom je iets doet of ervaart. Ik heb zeven praktische stappen omschreven die je kunnen helpen om in het dagelijks leven mindful te zijn. Je kunt ook kiezen voor een retraite, workshop of training mindfulness. Tijdens zo’n mindfulness training ervaar je in acht weken de beginselen van bewust leven in aandacht. Ikzelf ben mindful geworden door mijn persoonlijke zoektocht en dat is een flinke reis geweest. Van de westerse filosofie en geneeskunde tot aan de oosterse kijk op het leven in Tibet. Uiteindelijk kwam ik thuis bij het boeddhisme, in het mindfulness klooster van zenboeddhist Thich Nhat Hanh.

Maar ik ben nog steeds aan het leren en dat is juist de uitdaging in mijn leven.

boeddha-mindfulness

Waar komt mindfulness eigenlijk vandaan?

Mindfulness is afkomstig uit het zenboeddhisme. Dankzij de Vietnamese zenleraar Thich Nhat Hanh kreeg deze vorm van aandachtig leven zonder oordeel haar bekende naam. Hij bedacht deze term voor de beoefening van een leven in aandacht waarbij je ademhaling de bron is van je innerlijke kracht. Hij heeft er talloze boeken over geschreven en daarnaast verschillende mindfulness kloosters opgericht. John Kabat-Zinn, een Amerikaanse wetenschapper die ooit in de leer is geweest bij Thich Nhat Hanh, nam de mindfulle inzichten mee naar de Amerikaanse universiteit van Massachusetts. Daar ontwikkelde hij het 8-weekse mindfulness trainingsprogramma voor mensen met chronische pijn (MBSR: mindfulness based stress reduction). Dit is het ‘traditionele’ mindfulness programma zoals wij het nu nog steeds kennen.
Later kwam daar een programma bij primair voor mensen met depressie, de zogenaamde MBCT (mindfulness based coginitive therapy). Ondertussen zijn er meerdere varianten waarvan een deel wetenschappelijk onderzocht toegespitst op specifieke doelgroepen zoals mensen met kanker of bijvoorbeeld ADHD.

Mindful versus mindfulness

Er is geen verschil. Mindfulness is ‘het mindful zijn’. Net zo goed als Happiness verwijst naar ‘het gelukkig zijn’. Dus als je mindful leeft, breng je mindfulness in praktijk. Door de populariteit van de mindfulness trainingen zou je misschien denken dat je alleen door zo’n training mindful kunt zijn. Maar dat is niet het geval. Neemt niet weg dat je door een cursus mindfulness leert hoe je bewust kunt leven. Zo ga je tijdens de training aan de slag met meditatietechnieken die zich bijvoorbeeld richten op je adem en je lichamelijk bewustzijn. Daardoor ontdek je hoe je vanuit je eigen kracht kunt omgaan met alles wat er iedere dag op je afkomt. Ook als je last hebt van chronische pijn, stress of burnout klachten kan een achtweekse mindfulnesstraining een goed begin zijn.

Goede mindfulness trainer vinden

Als je een training wil volgen kun je tegenwoordig in veel plaatsen terecht. Er wordt wel duidelijk onderscheid gemaakt tussen categorie 1 en categorie 2 trainers. De trainers van de eerste categorie hebben een langer traject (studielast en ervaring) achter de rug om uiteindelijk trainer te mogen worden. De mensen uit de tweede categorie hebben korter gestudeerd en minder ervaring. Mijn voorkeur gaat daarom altijd uit naar een categorie 1 trainer. Een lijst hiervan vind je bij de Vereniging voor Mindfulness Based Trainers in Nederland en Vlaanderen. Op de website kun je een gekwalificeerde mindfulness trainer zoeken én lees je alles over cursusvergoedingen vanuit de ziektekosten.

Lezen over zelfbewust zijn

Als je niet alleen wil oefenen maar ook kennis zoekt, bieden de bibliotheken en boekhandels verschillende boeken over mindfulness. Ik ben ooit begonnen met het ‘basis’ boek van John Kabat-Zinn om uiteindelijk via Thich Nhat Hanh bij de Japanse zen meester Shunryu Suzuki uit te komen. Allemaal schrijvers en soms meesters die de kunst van het leven in aandacht beheersen als geen ander. Deze boeken hebben mij vaak geholpen om periodes van onrust en verdriet door te komen. Ook andere schrijvers, niet per se uitdragers van mindfulness, hebben mij geïnspireerd eenvoudig gelukkig te zijn. Een selectie van 9 boeken die mij bij deze persoonlijke zoektocht geholpen hebben, vind je in mijn boekenlijst.

boeken die gelukkig maken

Mindful leven thuis

Behalve je persoonlijke houding en ontwikkeling is het ook ontzettend prettig om een omgeving te creëren die je helpt in aandacht te kunnen leven. Je huis, inrichting en de manier waarop je omgaat met al je spullen en materiële ballast kan heel veel invloed hebben op je gevoel van harmonie en eenvoud. Ik haal daarom erg veel inspiratie uit de architectuur van Japan. Ook de manier waarop zij hun huizen inrichten geeft talloze originele interieurideeën die je woning een zen beleving geven.

Behalve je woning is de natuur een prachtige plek om te voelen hoe je ‘oorspronkelijk’ leeft. Ik heb dat vaak mogen ervaren in de omgeving van een kloostertuin. Maar ook de kust met de zee met haar getijden maakt je op bijzondere wijze zelfbewust.

Je hoeft niet altijd ver te zoeken om je authentieke zelf te ervaren.